සීගිරි කැටපත් පවුරෙ සටහන් වූ මානව මනස

පුරාවිද්‍යාව යනු හුදෙක් අතීතයේ ශේෂ වූ ගොඩනැගිලි හෝ උපකරණ පිළිබඳ හැදෑරීමක් පමණක් නොවේ. එය අතීත මානවයාගේ චින්තනය සහ චර්යාවන් ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමේ විද්‍යාවකි. මේ අනුව සීගිරි කැටපත් පවුර යනු ලොව හමුවන සුවිශේෂීම මානවයාගේ මනෝභාවයන් විදහ දක්වන පුරා විද්‍යාත්මක මූලාශ්‍රයකි. අදින් වසර දහසකට පමණ පෙර සීගිරිය නැරඹීමට පැමිණි ලාංකිකයන් තම අදහස් එහි සටහන් කලේ නූතන මානවයා වර්තමානයේ Facebook හෝ Instagram වැනි සමාජමාධ්‍යවල හැසිරෙන ආකාරයටම වීම විස්මය ජනකය. මෙම ලිපිය මඟින් සීගිරි කුරුටු ගී තුළින් නිරූපණය වන මානවයාගේ මනෝභාවයන් පිළිබඳව විමසා බලනු ලබයි.
මනෝවිද්‍යාඥ ඒබ්‍රහම් මාස්ලෝගේ අවශ්‍යතා ධුරාවලියට අනුව, මිනිසාගේ මූලික අවශ්‍යතා (ආහාර, නිවාස) සපිරුණු පසු ඔහු ඊළඟට උත්සාහ කරන්නේ ගරුත්වය සහ ආත්ම ප්‍රත්‍යක්ෂණය එසේත් නැතිනම් තම අනන්‍යතාව ළඟා කර ගැනීමට ය. මින් අදහස් වන්නේ සමාජය තුළ තමන්ගේ වටිනාකම තහවුරු කිරීම සහ තමන් කවුදැයි ලෝකයට ප්‍රකාශ කිරීමේ ඇති දැඩි ආශාවයි. සීගිරි කැඩපත් පවුර මත ලියැවුණු බොහෝ කුරුටු ගීවල අන්තර්ගතය දෙස බැලීමේ දී ඒවා හුදෙක් කවි පද පමණක් නොව තම පැවැත්ම ඉතිහාසය තුළ සලකුණු කිරීමට දැරූ උත්සාහයක් බව පෙනේ. බොහෝ අවස්ථාවල අනන්‍යතාව සටහන් කිරීම සිදු කරනුයේ බොහෝ ගීත ආරම්භයේ දී හෝ අවසානයේ දී රචකයාගේ නම, ගම හෝ තරාතිරම සඳහන් කරමිනි. නිදසුනක් ලෙස,

“සිරිල් ලීමි” (මම සිරිල් ලීවෙමි)
“මහනුවරැ සිටි ආ මෙහි මී බැලීමි” (මහනුවර සිට පැමිණි මම මෙහි අවුත් බැලුවෙමි)

මනෝ විද්‍යාත්මකව මෙය Legacy Drive ලෙස හඳුන්වයි. එනම් තමා මියගිය පසුවත් තම නම ලෝකයේ ඉතිරි විය යුතුය යන හැඟීමයි. අද කාලයේ අප සමාජ මාධ්‍ය ජාලාවල තමන් ඉන්නා තැන ප්‍රකාශ කිරීමට කටයුතු කරන්නෙ යම් සේ ද එදා සීගිරියට ආ පිරිස් තම නම පවුරේ සටහන් කිරීමෙන් බලාපොරොත්තු වූයේ ද එවැනිම මානසික තෘප්තියකි.
ස්ත්‍රී රූපයක් හෝ සොබා දහමේ සුන්දරත්වයක් දුටු විට මිනිස් මනස තුළ ඇතිවන සන්තෝෂය හෝ කම්පනය කුරුටු ගී තුළින් මැනවින් පිළිබිඹු වේ. බොහෝ ගීත රචනා වී ඇත්තේ සීගිරි ලලනාවන් කෙරෙහි ඇති වූ ආකර්ෂණය පදනම් කරගෙනය.

“නිල් කට්රොල් මලෙක් ඇවුනු වැටකොළ මලක් සෙයි”
(නිල් කට්රොල් මලක් හා දැවටුණු වැටකොළ මලක් මෙන් ඔබ පෙනේ.)

මෙහිදී රචකයා තමන් දකින රූපය උපමා මඟින් විග්‍රහ කිරීමට උත්සාහ කරයි. මෙය මනෝ විද්‍යාත්මකව පුද්ගලයෙකුගේ උසස් මට්ටමේ සංජානන හැකියාව සහ සෞන්දර්ය විඥානය පෙන්නුම් කරන්නකි.
සියලුම නරඹන්නන් සීගිරි චිත්‍ර අගය කළේ නැත. ඇතැම් පිරිස් තමන්ට ළඟා විය නොහැකි හෝ තමන්ට හිමි නොවන සෞන්දර්යය හෑල්ලු කිරීමට උත්සාහ කළහ. මෙය මනෝ විද්‍යාවේ දී ප්‍රක්ෂේපණය ලෙස හඳුන්වයි.

“බෙයඳහි රන්වනුන් බැලුමොට ගියම්හ – බැලුම් බැල්මට මොහු මළහ”
(අපි පර්වත මධ්‍යයේ සිටින රන්වන් ලියන් බැලීමට ගියෙමු. ඔවුන් බලන බලන අයව මරා දමති.)

මෙහි දී රන්වන් ලියන් කෙරෙහි ඇතිවන ආශාව මර්දනය කරගැනීමට ඔවුන් මාරක පිරිසක් ලෙස හැඳින්වීමෙන් රචකයා තමන්ගේ සිත සනසා ගැනීමට උත්සාහ කරයි. එමෙන්ම පෙර රචකයන්ට උපහාසයෙන් පිළිතුරු ලිවීම තුළින් එදා සමාජයේ පැවති හාස්‍ය රසය සහ බුද්ධිමය ගැටුම් (Intellectual interactions) දෘශ්‍යමාන වේ.
සීගිරි කුරුටු ගී යනු හුදෙක් ගඩොල් බිත්තියක් මත සීරූ පැරණි කවි පන්තියක් පමණක් නොවේ එය වසර දහසකට පෙර විසූ ශ්‍රී ලාංකිකයාගේ අභ්‍යන්තර ලෝකය නිරාවරණය කරන ජිවමාන මනෝ විද්‍යාත්මක දත්ත සමුදායකි. ශිෂ්ටාචාරයන් දියුණු වී තාක්ෂණය විසින් මිනිස් ජිවිතය අතික්‍රමණය කර තිබුණ ද මිනිසා තුළ පවතින ආදරය, විමතිය, ඊර්ෂ්‍යාව, ප්‍රකාශන ආශාව සහ සෞන්දර්ය රසඥතාව වැනි මූලික මානසික ලක්ෂණ කාලය සමඟ වෙනස් නොවන බව සීගිරි පවුර අපට පසක් කර දෙයි.නූතන මානවයා ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනයක තිරයක් මත සිය හැඟීම් සටහන් කරනවා සේ ම එදා අතීත මානවයා හුනු බදාමයෙන් ඔප දැමූ කැටපත් පවුර තෝරා ගත්තේය. මාධ්‍යය වෙනස් වුව ද එමඟින් නිරූපණය වන මිනිස් ස්වභාවය නොවෙනස්ව පවතී. එම නිසා සීගිරි කුරුටු ගී පවුර යනු පුරාවිද්‍යාත්මක ස්මාරකයකට එහා ගිය අතීත මිනිසාගේ ආත්මය සහ ඔවුන් ලෝකය දෙස බැලූ ආකාරය කියවිය හැකි විවෘත ග්‍රන්ථයකි. එය අපට කියා දෙන්නේ අපේ මුතුන් මිත්තන් අපට වඩා තාක්ෂණයෙන් පසුගාමී වුව ද සංවේදීතාවයෙන් සහ කලාත්මක ප්‍රකාශනයෙන් අපට වඩා බෙහෙවින් පොහොසත් වූ බවයි.

ආශ්‍රිත මූලාශ්‍රය
Freud, S., 1920. Beyond the Pleasure Principle. Translated from German by J. Strachey. London: International Psycho-Analytical Press.
Maslow, A.H., 1954. Motivation and Personality. New York: Harper & Row.
Paranavitana, S., 1956. Sigiri Graffiti: Being Sinhalese verses etched on the mirror wall of Sigiriya. Volume I & II. London: Oxford University Press.
Paranavitana, S., 1971. The Story of Sigiriya. Colombo: Lake House Investments.
Ratnapala, N., 1990. The Heritage of Sri Lanka. Colombo: Sarvodaya Vishva Lekha.
වික්‍රමසිංහ, මා., 2003. සීගිරි ගී. කොළඹ: සරසවි ප්‍රකාශකයෝ

ජේ.කේ. ධම්සරණි
සිව්වන වසර
ඉතිහාස හා පුරාවිද්‍යා අධ්‍යයනාංශය
ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය