අපරාධ සිදුවීමට බලපාන සාධක පිළිබඳ මනෝවිද්යාත්මක අධ්යයනයක්
සුසංවර්ධනය කරා පුද්ගලයා හා සමාජය ගමන් ගන්නා විට සිදුවන විවිධ සංසිද්ධීන් හමුවේ භූගෝලීය ප්රදේශයක් තුළ අපරාධකාරී හැසිරීම් ඇතිවීම හා වර්ධනය වීම නොවැළැක්විය හැකි දෙයකි. මෙම අපරාධ යන වචනය නෛතිකව විග්රහ කෙරෙන පදයක් වන අතර බුදුදහමේ පවා අවධාරණය කරන පරිදි සාවද්ය කර්මය හෙවත් වැරදී සඳහා පොදුවේ අපරාධ යන වචනය භාවිත කරනු ලබයි. මෙහිදී අපරාධකාරී හැසිරීමක් ලෙස ප්රධාන වශයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ වැරදි සහගත ක්රියාවන්, නුසුදුසු ක්රියාවන් සහ සමාජ විරෝධී ක්රියාවන් ලෙසද සරලව අර්ථ දැක්විය හැකිය. නමුදු අපරාධකාරී හැසිරීම යන්න වටහා ගැනීමට අපරාධකාරී හැසිරීම් සම්බන්ධව නෛතික හා සාමාජීය යන දෘෂ්ටිකෝණ දෙක ඔස්සේම අර්ථ නිරූපණය කර යුතුවේ. අපරාධකාරී හැසිරීම් පිළිබඳව සාකච්ඡා කරන විට අපරාධකාරී හැසිරීම් වල ආරම්භය මානව ප්රජාවගේ ආරම්භය දක්වා දිව යයි. මන්ද ග්රීක රෝම යුගවල පවා අපරාධ පැවතී බවට සාධක හමුවී ඇති බැවිනි. අපරාධ සිදුකිරීම පිළිබඳව මධ්යතන යුගයේ වූ ප්රචලිතම අදහස වූයේ ඒවා යක්ෂයාගේ බලපෑම මත සිදුවන බවයි. සමාජය ක්රමයෙන් විකාශනය වීමත් සමඟ අපරාධකාරී හැසිරීම් පිළිබඳව අවධානය යොමු විය. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස අපරාධකාරී හැසිරීම් සිදු කරන පුද්ගලයා එය තම මනසට අනුව සිතා බලා කරන බවත් එය පුද්ගලයාගේ මනස මුල්කරගෙන සිදුකරන ක්රියාවලියක් බවත් අවධානයට ලක් විය. ඒ අනුව බලන කල අපරාධ සිදුවීමට බලපාන සාධක කවරේද යන්න මනෝවිද්යාත්මක විග්රහයක් මෙතැන් සිට විමසා බලමු.
අපරාධයක් යනු කුමක්ද?
සංවර්ධනය කරා යන ගමන් මග තුළ පවත්නා වූ නීතීන් හා අණපනත් කඩාබිඳ දමමින් මිනිසුන් විසින් සිදු කරනු ලබන ක්රියාවන් අපරාධයක් ලෙස හැඳින්විය හැක. මෙහිදි සඳහන් කළ යුතු වැදගත් කරුණක් නම් සමාජයක් සංවර්ධනය කරා යන ගමනින් සිදුවන්නා වූ අනේකවිධ විපර්යාසයන් හමුවේ යම් භූගෝලීය ප්රදේශයක් තුළ අපරාධකාරී බව ඇතිවීම හා වර්ධනය වීම වැළැක්විය හැකි දෙයක් නොවේ. මිලේච්ඡතාවයේ සිට ශිෂ්ඨාචාර යුගයකට ගමන් ගන්නා ඕනෑම සමාජයක් යම් ආකාරයකින් මුහුණපාන්නා වූ නවීකරණය, කර්මීකරණය, නාගරීකරණය ආදී වූ විපර්යාසයන් හමුවේ අපරාධ සමාජයක් තුළ වර්ධනය වීම සිදුවෙයි.මෙකී අපරාධ පුද්ගලානු බද්ධ සාධක කෙරේ මෙන්ම සමස්ත සමාජය කෙරෙහීම බලපානූ ලැබේ. මෙකී අපරාධ විටෙක ශරීරය පුරා උඩුදුවන්නා වූ පිළිලයක් ලෙසින් වර්ධනය වේ. කෙසේ වෙතත් මෙකී අපරාධ සමස්ත සමාජයටම සෘජු ආකාරයෙන් හා වක්රාකාරයෙන් බලපානු ලැබේ. මෙසේ සමස්ත සමාජයටම බලපානු ලබන්නා වූ අපරාධ ප්රධාන වශයෙන් විග්රහ කළ හැකි මාර්ග දෙකකි. එනම්,
- නෛතික දෘෂ්ටිකෝණය
- සාමාජීය දෘෂ්ටිකෝණය
යටතේ කරුණු සලකා බැලීම ඉතා වැදගත් වේ.
අපරාධකාරී හැසිරීම් පිළිබඳව නෛතික විග්රහය විමසීමේදී අවධානයට ලක්වන මූලික කරුණ වනුයේ පවතින නෛතික ධුරාවලිය විසින් තහනම් කරන ලද යම්කිසි හැසිරීමක් සිදුකිරීම අපරාධකාරී හැසිරීමක් බවයි. මෙහිදී අපරාධයක් යනු ව්යවස්ථාපිත නීතිය උල්ලංඝනය කිරීම වශයෙන්ද හඳුන්වනු ලැබේ. එකී අපරාධ නීති පනවන ලද්දේ රජයන් වැනි දේශපාලන බලායතනයන් මගිනි. නීතිය උල්ලංඝනය කරනු ලබන්නේ කිසිදු යුක්තියක් හෝ පිළිගත හැකි හේතු සාධකයක් නොමැති විට නම් එම ක්රියාව අපරාධයක් බවට පත්වේ.
අපරාධකාරී හැසිරීම් පිළිබඳව සාමාජීය විග්රහය යටතේ සලකා බලන විට සමාජයට හානි පමුණ වන වැරදි ක්රියා මෙම දෘෂ්ටිකෝණය යටතේ සාකච්ඡා කරනු ලැබේ. අපරාධ නීතියට හෝ නීති සංග්රහයට යමක් ඇතුළත් කර තිබීම නිසා නීතියට අදාළ ක්රියාව නිතැතින්ම කරන ක්රියාවන් බවට පත් නොවේ. එපමණක් නොව එසේ ඇතුළත් නොවන සෑම ක්රියාවක්ම හොඳ ක්රියාවක්ද නොවන්නේය. මෙකී කාරණා අනුව පැහැදිලි වනුයේ අපරාධකාරී හැසිරීම් සම්බන්ධයෙන් සාමාජීය මත විග්රහයට අනුව ඒ ඒ සමාජයේ බලපවත්නා ධර්මතාවලට අනුව මානව හැසිරීම් වෙනස් ස්වරූපයක් ගන්නා බවයි. අපරාධකාරී හැසිරීම් පිළිබඳව සමාජයීය මත විග්රහය ඉතා පුළුල් පරාසයක පැතිර යයි. මෙහිදී සාකච්ඡාවට ලක් වන ප්රධානතම කරුණ වන්නේ සමාජ ධර්මතා හා සාරධර්ම පිළිබඳවය. කුඩා අවධියේ සිට ක්රම ක්රමයෙන් අප තුළ ගොඩනැගෙන සාරධර්ම හේතු කොටගෙන සමාජය එකිනෙකට බෙදා තැබීමේ හැකියාවක් පවතී. යම් අවස්ථාවක ක්රියා කළ යුතු නිවැරදි ආකාරය කුමක්දැයි නිගමනය කිරීමේදි පාදක කරගන්නේ සාරධර්ම ය. අපරාධ යන්න යම් සමාජයක පවතින ආර්ථික, සාමාජීය, සංස්කෘතික, දේශපාලනික හෝ ඕනෑම ක්ෂේත්රයන් කෙරෙහි බලපානු ලබන සාධකයකි. මනෝ චිකිත්සක විද්යාඥයන් අපරාධ විග්රහ කරනු ලබන්නේ චර්යාබද්ධ ආතතියක් හෙවත් චිත්තවේගීය රෝගයක් ලෙසයි. මෙමගින් පැහැදිලි වන්නේ මිනිසාගේ චෛතසික හෙවත් සිතිවිලිවල පවත්නා විකෘතිභාවය මත සිදුවන රෝග කාරකයක් වශයෙන් අපරාධ හැඳින්විය හැකි බවයි.
මෙම අපරාධ නැමැති සංකල්පය සාම්ප්රදායික හෝ ගැමි සමාජවල හඳුන්වනු ලබන්නේ සමාජ සම්මතයන් හෝ තහංචි වලට විරුද්ධ වීමක් ලෙසය. මෙහිදී අපරාධවල ඓතිහාසික පදනම විමසා බලන විට එහි විකාශය පිළිබඳ ප්රාථමික සමාජ දක්වා අවධානය යොමු කිරීමට සිදුවේ. ප්රාථමික සමාජය තුළ අපරාධ යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ, “පෞද්ගලික වැරැද්දක් හෝ පිළිගැනීමේ ක්රියාවන් ලෙසයි.”
මෙලෙස අපරාධයක් යනු කුමක්ද යන්න පිළිබඳ සඳහන් කිරීමෙන් අනතුරුව මෙම අපරාධ සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් වී ඇති නිර්වචන කිහිපයක්ද විමසා බැලීම වැදගත් වේ. Macmillian Student Encyclopedia of sociology නැමැති කෘතියේ අපරාධ යන්න හඳුන්වා ඇත්තේ,
“අපරාධය යන්න සරලව ගතහොත් මහජන සුභසාධනයට අහිතකර ක්රියාවක් ලෙස දැක්විය හැකිය” (Mann,1983,69).
මෙම නිර්වචනය තුළින් අදහස් වන්නේ යම් සමාජයක පවතින ආර්ථික, සමාජීය, සංස්කෘතික, දේශපාලන හෝ වෙනත් ඕනෑම ක්ෂේත්රයක පවතින්නාවූ අහිතකර බලපෑම් හේතු කොටගෙන එය මහජනයාගේ සුබසාධනයට ප්රබල ලෙස බලපෑම් කරන අතර එය අපරාධයක් වශයෙන් හැඳින්වෙන අතර අපරාධ විද්යාවේ මෙම නිර්වචනය සමාජ දේහය වටා පැතිරී ඇති බිහිසුණු තුවාලයක් හා සමාන කොට තිබීමෙන් අපරාධවල ඇති බිහිසුණු තත්ත්වය අවබෝධ කරගත හැකිවේ.
මෙකී නිර්වචනයට අමතරව අපරාධයක් යනු කුමක් ද යන්න පිළිබඳව සිංහල විශ්වකෝෂයේ අර්ථ දක්වා ඇත්තේ මෙසේය.
“සහජයෙන් මනුෂ්ය සමාජ යෙහි පිළිපදිනු ලබන සාදු සම්මත නීති කැඩීමක් යනු ඇතැමුන්ගේ මතයයි. නීති කැඩීම සමාජයට අහිතකර යයි සැලකෙන බැවින් ඇතැම් අය සමාජ විරෝධී ක්රියා අපරාධ ලෙස සලකනු ලැබේ.”
මෙමඟින් අදහස් කරනු ලබන්නේ සමාජයේ සම්මත යැයි පිළිගත් නීති පද්ධතීන් කැඩීම අපරාධයක් වශයෙන් සලකනු ලබන බවයි. මීට උදාහරණයක් වශයෙන් සොරකම් කිරීම නීතියෙන් තහනම් කර ඇති අතර මිනිසුන් ඒවා නොසලකා සොරකම් කිරීමට පෙලඹෙනු ලැබේ. එය නීති කඩකිරීම හෙවත් අපරාධයක් වශයෙන් හැඳින්වේ. මෙලෙස අපරාධයක් යනු කුමක්ද යන්න පිළිබඳ කෙටියෙන් පැහැදිලි කොට දැක්විය හැකිය.
අපරාධ වර්ගීකරණය
මිනිසුන් ජීවත් වූ දා සිට ඔවුන් අතර සාමය, සමගිය හා එකමුතුව බිඳ දමමින් ආරවුල් ඇති වූ බව මානව විද්යාඥයින් දක්වා ඇත. සෑම සමාජයක් තුළම අපරාධයන් විවිධ ස්වරූපයෙන් යුතුව පවතී. ඒ අනුව ගත් කල සෑම සමාජයක් තුළම කිසියම් හෝ අපරාධයක් පවතින බව පැහැදිලි වේ. මෙකී අපරාධ සහ අපරාධකරුවන් වර්ගීකරණයට ලක් කිරීම අපරාධ විද්යාව හදාරන්නන්ට මහඟු රුකුළක් වන අතර අපරාධ වර්ගීකරණය සිදු කිරීමට විවිධ මාර්ගයන් ඇත. මෙම අපරාධ වර්ගීකරණය අනුව එය,
- පුද්ගලයාට එරෙහි අපරාධ
- දේපළවලට එරෙහි අපරාධ
- සුදු කරපටි අපරාධ
- සංවිධානාත්මක අපරාධ
- ගොදුරු විරහිත අපරාධ
- ලිංගික අපරාධ
- ප්රචණ්ඩකාරී අපරාධ
යනාදී ලෙස වර්ගීකරණය කොට දැක්විය හැකි අතර මෙලෙස බෙදා දැක්වූ මෙම එක් එක් කොටස් පිළිබඳව කෙටියෙන් දැක්විය හැකිය.
පුද්ගලයා එරෙහි අපරාධ ගතහොත් එය පුද්ගලයා ඉදිරියෙහි සෘජුව ඔවුන්ට විරුද්ධව සිදු කරනු ලබන අපරාධ පුද්ගලයාට එරෙහිව සිදු කරනු ලබන අපරාධ ලෙස සරලව හඳුනාගත හැකිය. මෙම අපරාධ ප්රචණ්ඩකාරී අපරාධ ලෙස සරලව හඳුනාගත හැකිය. මෙම අපරාධ ප්රචණ්ඩකාරී අපරාධ ලෙසද ඇතැමුන් සලකනු ලබන අතර මීට උදාහරණණ ලෙස, මනුෂ්ය ඝාතන, බරපතල ලෙස පහරදීම, තුවාල සිදුකිරීම, මංකොල්ල කෑම යනාදිය දැක්විය හැකිය.
දේපළවලට එරෙහි අපරාධ ගතහොත් මෙහිදී කුමන හෝ ආකාරයකින් නීති විරෝධී ලෙස දේපළ පිළිබඳව සිදුකරන ලද ක්රියාවන් ලෙස හැඳින්විය හැකි අතර තවත් ආකාරයකට අයිතිකරුගේ අකමැත්තෙන් ඔහුට හිමි භාණ්ඩ අස්ථානගත කිරීම, සොරකම් කිරීම, දේපළවලට එරෙහිව සිදු කරනු ලබන අපරාධ වශයෙන් හැඳින්විය හැකිය. මෙයට උදාහරණ වශයෙන් සොරකම් කිරීම, කොල්ලකෑම, දේපළවලට ගිනි තැබීම යනාදිය දැක්විය හැකිය. මෙබදු අපරාධවලින් සෑහෙන ගණනක් නිලීන (සැඟවුණු) අපරාධ ගණනට වැටෙන අතර කවදාවත් සංඛ්යා ලේඛන අතරට එකතු වන්නේ ද නැත (රත්නපාල,1990,පි.129).
සුදු කරපටි අපරාධ ගතහොත් එය සමාජයේ ඉහළ යයි සම්මත පන්තිවල සිදුවන අපරාධ ලෙස සලකනු ලබන අතර උදාහරණ ලෙස පරිපාලන නිලධාරීන්, ව්යාපාරික හිමියන්, රාජ්ය නිලධාරීන් සහ දේශපාලනඥයන් ආදිය මෙයට අයත් වේ. එපමණක් නොව මෙවැනි අපරාධ විග්රහ කරනු ලබන බෝල්වී සහ ග්රීස් මාතෘකා පහක් යටතේ මෙය විග්රහ කරනු ලබයි.
- පුද්ගලයන් කරන අපරාධ
- සේවකයන් සංස්ථාවලට එරෙහිව කරන අපරාධ
- සංස්ථාවේ ප්රතිපත්ති සාදන අය කරන අපරාධ
- සංස්ථාවේ ඒජන්තවරු සාමාන්ය ජනතාවට විරුද්ධව කරන අපරාධ
- වෙළෙන්දන් ජනතාවට විරුද්ධව කරන අපරාධ
වශයෙන් බෙදා දක්වනු ලැබේ. සංවිධානාත්මක අපරාධ යනු නිශ්චිත භූගෝලීය ප්රදේශයක් තුළ සමීපව සම්බන්ධ වූ පුද්ගල කණ්ඩායමක් නීති විරෝධී භාණ්ඩ හා සේවා බෙදා හැරීමේ නියැලී සිටීම සංවිධානාත්මක අපරාධයක් ලෙස ඉතා සරලව හැඳින්විය හැකිය. මෙයට නීති විරෝධී සූදුව, මත්ද්රව්ය හා ගණිකා වෘත්තිය යනාදිය දැක්විය හැකි අතර ශ්රී ලංකාව තුළද මෙවැනි සංවිධානාත්මක අපරාධ හඳුනාගත හැකිය.
ගොදුරු විරහිත අපරාධ ගතහොත් ස්වභාවික හේතු මෙන්ම වෙනත් හේතු සාධක පදනම් කොටගෙන මෙය සිදුවේ. ස්ත්රී දුෂණ, සුරාව, සූදුව, බීමත්කම, ගණිකා වෘත්තීය හා රථ වාහන අනතුරු ආදිය මෙයට අයත් වේ. එපමණක් නොව බාල වයස්කරුවන්ගේ අපරාධ ආදිය ද මෙයට අයත් වේ. මෙම ගොදුරු විරහිත අපරාධ සහිත පුද්ගලයන් විශාල සංඛ්යාවක් අපරාධ සඳහා නියැළී සිටින බව සමාජය දෙස බැලූ කල අවබෝධ කරගත හැකිය. මෙලෙස අපරාධ වර්ගීකරණය පිළිබඳව කෙටියෙන් පැහැදිලි කොට දැක්විය හැකිය.
අපරාධ ඇතිවීමට බලපාන හේතු සාධක
අපරාධ ඇතිවීම පිළිබඳව විමසා බැලුවහොත් මනුෂ්ය ඉතිහාසයේ ඈත අතීත යුගයේ සිට අපරාධ පිළිබඳව විවිධ ලෙස වාර්තා වී තිබේ. මෙකී අපරාධ සිදුවීම සඳහා මිනිසුන් පෙළඹවීමට බොහෝ සාධක බලපාන බව සඳහන් වී තිබේ. එනම්,
- ජීව විද්යාත්මක සාධක
- මනෝ මූලික හෙවත් මනෝ විද්යාත්මක සාධක
- සමාජීය සාධක
- පාරිසරික සාධක
පුද්ගලයා තුළ අපරාධකාරී හැසිරීම් ඇතිවීම කෙරෙහි බලපාන ප්රධාන සාධකය වන්නේ මනෝවිද්යාත්මක සාධක වේ. මෙම සාධකය මගින් පැහැදිලි කරනු ලබන්නේ පුද්ගලයාගේ මානසික හේතූන් පදනම් කරගෙන පුද්ගලයා අපරාධකාරී හැසිරීම් සිදු කරනු ලබන බවයි.
Eysenck නම් බ්රිතාන්ය ජාතික මනෝවිද්යාඥා ප්රකාශ කරනුයේ ජානමය පෞරුෂ ලක්ෂණ හා අපරාධ චර්යා අතර සම්බන්ධතාවයක් ඇති බවයි. පුද්ගලයාට උපතින්ම යම් යම් පෞරුෂ ලක්ෂණ හිමිවේ. එම උරුම වන ඇතැම් පෞරුෂ ලක්ෂණ අපරාධකාරී හැසිරීම් සඳහා පුද්ගලයාව පොලඹවනු ලබයි. ඇතැම් පුද්ගලයන් නීති-රීති කඩකිරීමට දැඩි ලෙස ආශා කරයි. එසේ කිරීමෙන් ලැබෙන ක්ෂණික ප්රීතියට ඔවුන් දැඩි ලෙස ඇලුම් කරයි. එවැනි පුද්ගලයන් තුළ ඇති මානසික ආතතින් අපරාධකාරී හැසිරීම් ප්රකට කිරීමට හේතු වන බව Icent නැමැති මනෝවිද්යාඥයා ප්රකාශ කරයි.
අපරාධකාරී හැසිරීම් පිළිබඳව මනෝවිද්යාත්මක දෘෂ්ටියෙන් බලන විට බොහෝ මනෝවිද්යාඥයන් අදහස් ප්රකාශ කරයි. ඒ අතර සිග්මන් ෆ්රොයිඩ්ගේ අදහස් මූලික වේ. ඔහු මනෝවිශේෂණවාදී න්යාය උපයෝගී කරගෙන මේ පිළිබඳව කරුණු දක්වා ඇත. ඉතා සරලව එම කරුණු වටහා ගතහොත් පුද්ගලයකුගේ පෞරුෂය අපරාධකාරී හැසිරීම් කිරීමට බලපාන බවට අදහස් දක්වයි. පුද්ගලයකුගේ පෞරුෂය කොටස් තුනකි. එනම්, ඉඩ්, ඉගෝ, සුපර් ඉගෝ ලෙස හඳුනාගත හැකිය.
මෙහිදී මූලික භෞතික ආශාවන් ඉඩ් තුළ අන්තර්ගතව ඇත. නිදසුනක් ලෙස ලිංගික ප්රේරණය ආහාර හෝ ජලය සඳහා වන ආශාවන් දැක්විය හැකිය. ඉගෝ යනු යම් යම් කටයුතුවලදී අවසාන තීරණ ගන්නා මනසේ සචේතනික අංශයයි. ඇතැම්විට ඉඩ්ගේ සදාචාර නොවන ආශයන් පාලනය කිරීමට පවා ඉගෝ ක්රියා කරයි. එසේ සිදුවන්නේ නැතිනම් පුද්ගලයා වෙතින් සමාජ විරෝධී ක්රියා සිදුවිය හැකි බවට අදහස් දක්වයි. සමාජ විරෝධී නීති විරෝධී ක්රියා පිළිබඳව ඉගෝ දැනුවත් කරනුයේ සුපර් ඉගෝ විසින්ය. කළ යුතු නොකළ යුතු හොඳ දේ නරක දේ පිළිබඳව ඉගෝ දැනුවත් කරනුයේ සුපර් ඉගෝ විසිනි. මෙහිදී පුද්ගලයා තුළ ඇතිවන්නා වූ ආක්රමණශීලී හා අසම්මත ක්රියා පාලනය කර ගැනීමට නොහැකි වුවහොත් එය අපරාධයක් දක්වා නිර්මාණය වීම මෙමගින් සිදුවන බව ෆ්රොයිඩ් දක්වා ඇත.
එපමණක් නොව ෆ්රොයිඩ් විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ මෙම අදහස් පදනම් කොටගෙන ෆ්රාන්ස් ඇලෙක්සැන්ඩර් හා විලියම් හේලි අපරාධ ඇතිවීමට හේතු කාරණා ගණනාවක් ඉදිරිපත් කරන ලදි. ඒ අතර ඉන්ද්රිය ගෝචරභාවයට හානිවීම, වරදකාරී යන හැඟීමෙන් නිදහස්වීමට දරන උත්සාහය යනාදී සාධක පදනම් කරගෙන පුද්ගලයන් තුළ අපරාධකාරී චර්යාව ගොඩනැගෙන්නා වූ බව ඔවුන් විසින් ප්රකාශ කරනු ලැබේ. මේ ආකාරයට අපරාධකාරී චර්යාවන් ඇතිවීමට හේතු සාධක අතර මනෝවිද්යාත්මක සාධක මෙලෙස කෙටියෙන් පැහැදිලි කොට දැක්විය හැකිය.
අපරාධකාරී හැසිරීම් ඇතිවීමට බලපාන තවත් සාධකයක් ලෙස සමාජ විද්යාත්මක සාධක දැක්විය හැකිය. ඒ අනුව ජර්මන් ජාතික අපරාධ විද්යාඥයකු වන ගෑස්ටිවාක් ‘ඇප්රීබවක්’ නම් අපරාධ පිළිබඳ ග්රන්ථයක අපරාධකාරී හැසිරීම් සඳහා බලපාන සාධක අංශ දෙකක් ඔස්සේ කරුණු දක්වා ඇත.
- සමාජීය හේතු
- පුද්ගල හේතු
මෙහිදී සමාජීය හේතු ලෙස ජාති, ආගම්, නගර, රට රැකියාව, මත්පැන් පානය ආදී සාධක දැක්විය හැකි අතර ඔහු විසින් පෙන්වා දෙන පරිදි විරැකියාව උද්ධමනය පවුල් අසමගීකම්, බිඳුණු පවුල් යනාදිය අපරාධකාරී හැසිරීම් ඇතිවීමට බලපාන සමාජ විද්යාත්මක සාධක වශයෙන් පෙන්වා දිය හැකිය.
මෙලෙස අපරාධකාරී හැසිරීම් ඇතිවීමට බලපාන ප්රධාන සාධකයන් වන මනෝවිද්යාත්මක හා සමාජ විද්යාත්මක සාධක කෙටියෙන් පැහැදිලි කොට දැක්විය හැකිය.
අපරාධ පාලනය හා නිවාරණය
අපරාධ ඇතිවීමට බලපාන සාධක පිළිබඳව අධ්යයනය කිරීමෙන් අනතුරුව මෙකී අපරාධ පාලනය හා නිරාවරණය කරනු ලබන්නේ කෙසේදැයි පිළිබඳවද යම් අවබෝධයක් ලබා ගතයුතුය. මෙහිදී අපරාධ නිරාවරණය කිරීමට යොදාගත හැකි මනෝ විද්යාත්මක ක්රමෝපායන් කිහිපයක් පහත දැක්වෙන ආකාරයට දැක්විය හැකිය. අපරාධ නැමැති අංගය ආරම්භ වූයේ මෑතකදී නොවන අතර මනුෂ්ය ඉතිහාසය ආරම්භයේ සිටම පවතින්නාවූ තත්ත්වයකි. මෙකී අපරාධ වර්තමානය වන විට සමාජය විසින් බොහෝ සෙයින් වෙලාගෙන ඇති සාධකයක් බවට පත්වී තිබේ. මෙකී අපරාධකාරී හැසිරීම් සමාජය තුළ දිනෙන් දින වැඩි දියුණු වනු ලබන නිසා පුද්ගලයන් විසින් සිදු කළ යුත්තේ එම අපරාධකාරී හැසිරීම් පාලනය කිරීම සඳහා පුද්ගලයන් විසින්ම පියවර ගැනීමට කටයුතු කිරීමයි. මෙම අපරාධකාරී හැසිරීම් පාලනය කිරීම සඳහා බොහෝ ක්රියාමාර්ගයන් ගත හැකිය. ඒ අතර,
ආර්ථික අවස්ථා ප්රවර්ධනය කිරීම (පුද්ගලයාගේ ආර්ථිකය සවි බල ගැන්වීම)
ආර්ථික අවපාතය නැතිනම් ආර්ථික පසුබෑම බොහෝ විට අපරාධ බහුල ලෙස ඉහළ යාමට බලපානූ ලබයි. රැකියා උත්පාදනයය කිරීම, වෘත්තීය වැඩසටහන් පැවැත්වීම ආදිය තුළින් පුද්ගලයාගේ ආර්ථිකය සවිබල ගැන්විය හැකිය. ඒ තුළින් අපරාධකාරී හැසිරීම් පාලනය කර ගත හැකිය.
ප්රජා සහභාගිත්වය ශක්තිමත් කිරීම
ශක්තිමත් එකමුතු ප්රජාවක් ගොඩනැගීම මගින් නිවැසියන් අතර සමාජමය බැඳීම් වර්ධනය කිරීම ආදිය තුළින් අපරාධකාරී හැසිරීම් අවම කර ගත හැක.
මානසික සෞඛ්ය සංවර්ධනය හා මත්ද්රව්ය භාවිතය අවම කිරීම
පුද්ගලයාගේ මානසික සෞඛ්ය සම්බන්ධ ගැටලු හා මත්ද්රව්ය අනිසි භාවිතයේ ආබාධ නිසියාකාරව විසඳීම තුළින් අපරාධකාරී හැසිරීම් පාලනය හෝ නිරාවරණය කරගත හැක. මීට අමතරව,
- මානසික සෞඛ්ය සේවා
- ඇබ්බැහිවීම පිළිබඳ ප්රතිකාර වැඩසටහන්
- ආධාරක ජාල සැපයීම
- ගැටුම් නිරාකරණය හා ප්රචණ්ඩත්වය වැළැක්වීම
- අවදානම් සහිත ජනගහනය සඳහා සම්පත් සැපයීම
- සමාජ අසමානතා පාලනය කිරීම
මෙම ක්රියාමාර්ග පමණක් නොව අපරාධකාරී හැසිරීම් පාලනය කිරීම සඳහා ගතහැකි තවත් ක්රියාමාර්ගයක් ලෙස මිනිසුන්ගේ ආකල්ප ආදිය වෙනස් කළ හැකිය. මෙහිදී මිනිසුන් අපරාධකාරී චර්යාවන් දක්වනු ලබන්නේ ඔවුන්ගේ සිතිවිලි හා ආකල්ප යනාදියට අපරාධකාරී හැඟීම් ඇතිවීමත් සමඟයි. මෙහිදී මිනිසුන් තුළ ඇතිවන්නා වූ ආකල්ප ධන හා සෘණ ආකල්ප වශයෙන් හැඳින්විය හැකිය. මෙසේ මිනිසුන් තුළ ඇතිවන්නා වූ ධන හා සෘණ ආකල්ප හේතු කොටගෙන මිනිසුන් විවිධාකාර වූ අපරාධකාරී චර්යාවන් සමාජය තුළ දක්වනු ලබයි. කෙසේ නමුත් ඔවුන් තුළ ඇතිවන්නා වූ ආකල්ප වෙනස් කිරීම තුළ සිදු වන්නාවූ අපරාධ යම් තරමකට හෝ පාලනය කර ගත හැකිය. මෙහිදී පුද්ගලයා තුළ තමා කවුද, අනෙකා කවුද, සමාජය යනු කුමක්ද යන්න පිළිබඳ පවත්නා අපරාධකාරී හැසිරීම් වෙනස් කොට එය පාලනය කිරීමට හැකිවනු ඇත. එපමණක් නොව අපරාධකාරී චර්යාවන් පාලනය කිරීම සඳහා ගත හැකි තවත් ක්රියාමාර්ගයක් ලෙස වරදකරුවන් බවට පත් වූ පුද්ගලයන් පුනරුත්ථාපනයට ලක් කිරීම තුළ සිදුවන්නා වූ අපරාධකාරී චර්යාවන් යම් තරමකට පාලනය කර ගත හැකිය.
සංවර්ධනය කරා පුද්ගලයා ගමන් කිරීමේ දී විවිධාකාර වූ සංසිද්ධීන් හමුවේ භූගෝලීය ප්රදේශයක් තුළ අපරාධකාරී හැසිරීම් ඇති වීම නොවැළැක්විය හැකි දෙයකි. සංවර්ධනය කරා යන ගමන් මග තුළ පවත්නා වූ අණ පනත් කඩා බිඳ දමමින් මිනිසුන් විසින් කරනු ලබන ක්රියාවන් අපරාධයක් ලෙස හැඳින්වෙන බවත් විවිධාකාර වූ හේතූන් පදනම් කොටගෙන අපරාධ වර්ගීකරණය කරනු ලබන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවත්, මනුෂ්ය ඉතිහාසයේ ඈත අතීතයේ සිට අපරාධ පිළිබඳ විවිධ ලෙස වාර්තා වූ බවත් එසේ අපරාධ ඇතිවීමට බලපානු ලබන්නා වූ සාධකයන් මොනවාද යන්න පිළිබඳවද මෙහිදී අවධානය යොමු කොට ඇති අතර සමාජයක් තුළ අපරාධකාරී හැසිරීම් ඇති වන්නේ පුද්ගලයන්ගේ යම් යම් හැසිරීම් යටතේ වූවත් එසේ ඇති වන්නාවූ අපරාධකාරී හැසිරීම් පාලනය කිරීමට ගනු ලබන ක්රියාමාර්ගයන් මොනවාද යන්න පිළිබඳවත් මෙහිදී අවධානය යොමු කොට ඇත. මෙම අධ්යනය තුළින් අපරාධ ඇතිවීමට බලපාන සාධක පිළිබඳව මනෝ විද්යාත්මක විග්රහයක් සාකච්ඡාවට බඳුන් කොට ඇත.
ආශ්රිත ග්රන්ථ
අභයසුන්දර, පී. (1993). බෞද්ධ සමාජ පාලනය හා අපරාධවිද්යාව. ජාතික පුස්තකාල සේවා මණ්ඩලය.
අමරසේකර, දයා. (2001). ශ්රී ලංකාවේ සමාජ ප්රශ්ණ. ආරිය ප්රකාශකයෝ.
කරුණාතිලක, කේ. (1990). අපරාධවිද්යා ප්රවේශය. ප්රථම මුද්රණය විටෝල් ප්රොසස් කොටහේන.
කරුණාතිලක, කේ. (1998). අපරාධ,බාලපරාධ සහ පුනරුත්ථාපනය. පුබුදු මුද්රණ ශිල්පියෝ.
ජයසුන්දර, එම්.ඩබ්. (2017). අපරාධවිද්යා සංකල්පය. ගොඩගේ ප්රකාශකයෝ.
පෙරේරා, ජී. (2008). අපරාධ මනෝවිද්යාව සහ උපදේශනය. සහස්ර ප්රකාශකයෝ.
රාජනෙත්ති, එස්., සහ සරච්චන්ද්ර, ඩබ්ලිව්.ඒ. (2017). අපරාධ විද්යා න්යාය හා සංකල්ප. ප්රථම මුද්රණය.
රත්නපාල, එන්. (1990). අපරාධ විද්යාවේ මූලධර්ම 1. වරකාපොළ ආරිය ප්රකාශකයෝ.
රත්නපාල, එන්. (2003). අපරාධ විද්යාවේ මූලධර්ම 2. ඇස්.ගොඩගේ ප්රකාශන,කොළඹ.
හේවාවසම්, කෞශල්යා. එන්. (2018). සමාජ ප්රශ්න හා අපරාධ පිළිබඳ විමර්ශනයක්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ (පුද් )සමාගම.
එම්.ආර්. තරුෂි ප්රමෝධ්යා
දර්ශනය හා මනෝවිද්යා අධ්යයනාංශය
ශ්රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්යාලය, ශ්රී ලංකාව.
tharushipramodya617@gmail.com
